Top 10 dự án và chương trình AI lớn nhất Việt Nam năm 2026


AI Việt Nam đang lớn đến đâu?

Nếu chỉ nhìn vào số lượng chatbot, startup hay số tham số của các mô hình được công bố, rất khó trả lời chính xác câu hỏi này.

Một mô hình 120 tỷ tham số chưa chắc tạo ra ảnh hưởng lớn bằng một hệ thống AI được hàng chục triệu người sử dụng.

Một chương trình đào tạo không sở hữu GPU nhưng có thể tạo ra ảnh hưởng lớn nếu đưa hàng chục nghìn nhân sự vào thị trường.

Ngược lại, một AI Data Center trị giá hàng trăm triệu USD mới chỉ là năng lực tiềm năng nếu chưa có workload và người dùng thực tế.

Vì vậy, bảng xếp hạng này không dựa trên độ nổi tiếng.

trituenhantao.io đánh giá các dự án theo 5 nhóm tiêu chí:

  • Compute và Capital: hạ tầng tính toán và quy mô đầu tư
  • Users và Adoption: lượng người thực sự sử dụng
  • Talent: khả năng tạo ra nguồn nhân lực AI
  • Strategic Impact: ảnh hưởng tới doanh nghiệp, xã hội và năng lực AI quốc gia
  • Execution: mức độ đã triển khai thực tế thay vì mới công bố kế hoạch

Đây không phải bảng xếp hạng chính thức.

Mục tiêu của bài viết là xác định những dự án và chương trình đang có ảnh hưởng lớn nhất tới sự phát triển của AI Việt Nam tính đến tháng 10/2026.

Top 10 dự án AI lớn nhất Việt Nam năm 2026

Xếp hạngDự án / chương trìnhLợi thế chính
1FPT AI FactoryCompute, AI Cloud, Enterprise AI
2Chương trình quốc gia phát triển nhân lực AI và giáo dục AIQuy mô tác động xã hội
3Viettel Sovereign AICompute, Vietnamese LLM, Sovereign AI
4CMC AI-X, C-OpenAI và Hyperscale Data CenterHạ tầng AI quy mô lớn
5Zalo AIConsumer distribution
6Vingroup 20.000 Nhân tài AI Thực chiếnTalent Factory
7GreenNode AI CloudCommercial AI infrastructure
8Hệ thống AI Camera Hà NộiPhysical AI, Smart City
9VioEduAI Education at Scale
10NVIDIA Vietnam R&D CenterAI ecosystem và R&D

1. FPT AI Factory

Nếu phải chọn một dự án thể hiện đầy đủ nhất chuỗi giá trị AI tại Việt Nam hiện nay, FPT AI Factory là một trong những ứng viên rõ ràng nhất.

FPT đầu tư khoảng 200 triệu USD để xây dựng AI Factory với hạ tầng NVIDIA GPU thế hệ mới.

Hai hệ thống AI Factory của FPT tại Việt Nam và Nhật Bản đã xuất hiện trong bảng xếp hạng TOP500 các siêu máy tính mạnh nhất thế giới.

Riêng hệ thống tại Việt Nam đạt hiệu năng LINPACK khoảng 46,65 PFlops.

Sau giai đoạn đầu vận hành, hệ sinh thái AI Factory đã xử lý hơn 111 tỷ token, tích hợp hơn 25 Large Language Model và được hơn 25.000 AI professionals sử dụng.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số GPU.

FPT đang xây cả chuỗi:

GPU Infrastructure → AI Cloud → Foundation Models → AI Agents → Enterprise Applications

Đây là khác biệt giữa việc sở hữu hạ tầng tính toán và xây dựng một AI ecosystem hoàn chỉnh.

FPT cũng đã tiếp tục nâng cấp AI Factory với thế hệ NVIDIA HGX B300 trong năm 2026.

Vì sao FPT AI Factory đứng số 1?

Ba yếu tố tạo lợi thế:

  1. Hạ tầng compute đã vận hành thực tế
  2. Có developer và enterprise workload
  3. Có khả năng thương mại hóa từ infrastructure lên application layer

Nếu xét tổng hợp compute, platform, adoption và khả năng thương mại hóa, FPT AI Factory hiện là một trong những hệ thống AI hoàn chỉnh nhất do doanh nghiệp Việt Nam xây dựng.

2. Chương trình quốc gia phát triển nhân lực AI và phổ cập AI trong giáo dục

Dự án AI có ảnh hưởng lớn nhất Việt Nam trong dài hạn có thể không phải một data center.

Nó có thể nằm trong trường học.

Năm 2026, Việt Nam đẩy mạnh Chương trình quốc gia phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, định hướng 2035.

Các mục tiêu được đặt ra ở quy mô rất lớn, bao gồm:

  • Ít nhất 80% học sinh phổ thông được tiếp cận kiến thức AI
  • 100% người học đại học được trang bị kiến thức và kỹ năng AI cơ bản
  • Khoảng 10 triệu lao động được đào tạo hoặc cập nhật kỹ năng AI
  • Ít nhất 50.000 nhân lực có khả năng ứng dụng AI
  • Khoảng 10.000 nhân lực AI trình độ cao
  • Hình thành lực lượng chuyên gia về công nghệ AI lõi

Song song với đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Khung nội dung giáo dục AI dành cho học sinh phổ thông.

Từ năm học 2026-2027, giáo dục AI bắt đầu được triển khai rộng hơn trong hệ thống giáo dục.

Nếu chương trình đạt được quy mô đề ra, tác động của nó sẽ vượt xa một sản phẩm AI đơn lẻ.

GPU có thể mua.

Data center có thể xây.

Nhưng một thế hệ có khả năng sử dụng và xây dựng AI cần nhiều năm để hình thành.

Lợi thế lớn nhất

Đây là dự án có human reach lớn nhất trong danh sách.

Tác động thực sự sẽ phụ thuộc vào chất lượng triển khai, giáo viên, chương trình học và khả năng chuyển AI literacy thành năng lực làm việc thực tế.

3. Viettel Sovereign AI

Viettel đang theo đuổi một hướng khác: Sovereign AI.

Sovereign AI có thể hiểu là khả năng tự chủ một phần quan trọng của AI stack, bao gồm compute, dữ liệu, model và application layer.

Trong năm 2026, Viettel đưa vào vận hành hệ thống NVIDIA DGX B200 với hiệu năng công bố khoảng 1,5 ExaFLOPs FP8.

Viettel đồng thời phát triển VT-Super-120B-A12B, mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt có quy mô 120 tỷ tham số.

Điểm đáng chú ý là Viettel không chỉ xây model.

Hệ sinh thái đang được phát triển trên nhiều tầng:

Compute → Vietnamese LLM → AI Platform → AI Agent → Enterprise và Government Applications

Viettel còn có lợi thế đặc biệt về viễn thông, hạ tầng số và khả năng triển khai các hệ thống quy mô quốc gia.

Vì sao Viettel đáng chú ý?

Trong bối cảnh AI ngày càng trở thành strategic infrastructure, khả năng kiểm soát hạ tầng và model nội địa có giá trị lớn hơn việc chỉ gọi API từ các nền tảng nước ngoài.

4. CMC AI-X, C-OpenAI và Hyperscale Data Center

CMC đang thực hiện một trong những cuộc đặt cược hạ tầng AI lớn nhất của doanh nghiệp công nghệ Việt Nam.

Dự án CMC Hyperscale Data Center tại Khu Công nghệ cao TP.HCM có tổng vốn đầu tư công bố trên 250 triệu USD.

Công suất ban đầu dự kiến khoảng 30 MW và có khả năng mở rộng lên tới 120 MW.

CMC cũng đang xây hệ sinh thái C-OpenAI, tập trung vào các công nghệ như:

CMC Creative Space tại Hà Nội cũng được định hướng trở thành trung tâm công nghệ, R&D và phát triển nhân lực quy mô lớn.

Điểm cần lưu ý

Không nên đánh đồng toàn bộ công suất được công bố với năng lực đang hoạt động.

Một phần đáng kể của hệ thống CMC vẫn nằm trong quá trình đầu tư và mở rộng.

Nếu triển khai đúng kế hoạch, CMC có thể trở thành một trong những AI infrastructure hub quan trọng nhất tại Việt Nam.

5. Zalo AI

Nếu FPT mạnh về compute thì Zalo có lợi thế ở một tài sản khác:

Distribution.

Trong quý II/2026, Zalo đạt khoảng 81,3 triệu Monthly Active Users.

Khoảng 24 triệu người mỗi tháng sử dụng các tính năng liên lạc có ứng dụng AI.

Các tính năng AI được tích hợp trực tiếp vào sản phẩm thay vì bắt người dùng phải mở một chatbot riêng.

Ví dụ:

  • Voice-to-text
  • Speech recognition
  • AI-assisted communication
  • Recommendation
  • Kiki AI

Riêng Kiki Info đã đạt hơn 1,5 triệu người dùng trong giai đoạn đầu triển khai.

Distribution quan trọng thế nào?

Một AI model tốt không tự tạo ra thị trường.

AI cần distribution.

Khi AI được nhúng vào một nền tảng có hàng chục triệu người sử dụng hàng ngày, chi phí đưa một tính năng AI mới tới người dùng giảm rất mạnh.

Đây là lợi thế mà rất ít doanh nghiệp Việt Nam sở hữu.

Nếu đo bằng lượng người Việt thực sự tương tác với AI, Zalo có thể là một trong những AI deployment lớn nhất Việt Nam.

6. Vingroup và chương trình 20.000 Nhân tài AI Thực chiến

Một trong những dự án AI đáng chú ý nhất năm 2026 không phải data center hay foundation model.

Đó là một chương trình đào tạo.

Vingroup đặt mục tiêu đào tạo từ 10.000 đến 20.000 nhân sự AI trong hai năm.

Chương trình do VinUni phối hợp triển khai theo mô hình đào tạo thực chiến.

Khóa cơ bản kéo dài khoảng 12 tuần, gồm:

  • 3 tuần nền tảng
  • 3 tuần chuyên sâu
  • 6 tuần thực hiện dự án thực tế

Học viên được miễn học phí và nhận hỗ trợ tài chính trong quá trình đào tạo.

Tới cuối tháng 7/2026, chương trình đã có gần 2.000 học viên.

Trong khóa đầu tiên, 373 trên 500 học viên đạt tiêu chuẩn đầu ra.

Toàn bộ nhóm đạt chuẩn được Vingroup gửi offer công việc.

Phần lớn sau đó tham gia các vị trí liên quan tới AI, Data, Software, Product và Business Analysis trong hệ sinh thái Vingroup.

Đây không chỉ là một khóa học

Mô hình thực chất gần với một Talent Factory:

Selection → Training → Real Projects → Assessment → Employment → Deployment

Đây là một lợi thế rất khác so với mô hình đào tạo truyền thống.

Doanh nghiệp vừa tạo talent, vừa trực tiếp đưa talent vào bài toán thực tế.

Nếu Vingroup đạt được mục tiêu 20.000 người mà vẫn duy trì chất lượng đầu ra, đây có thể trở thành một trong những chương trình phát triển nhân lực AI tư nhân lớn nhất Việt Nam.

7. GreenNode AI Cloud

VNG không chỉ có Zalo.

Một mảng AI khác ít xuất hiện trước người dùng hơn là GreenNode AI Cloud.

GreenNode từng triển khai một cụm AI Cloud với 1.024 NVIDIA H100 GPU tại Bangkok.

Hạ tầng này được sử dụng cho các workload như:

Sau quá trình tái cấu trúc và hợp nhất với VNG Cloud, GreenNode tiếp tục phát triển AI infrastructure và cloud services cho doanh nghiệp.

Một điểm cần phân biệt

Cụm 1.024 H100 lớn được công bố nằm tại Thái Lan.

Vì vậy nếu chỉ xét hardware vật lý nằm bên trong Việt Nam, không nên tính toàn bộ cụm này là năng lực compute của Việt Nam.

Tuy nhiên, xét ở góc độ một công ty công nghệ Việt Nam có khả năng xây và thương mại hóa AI Cloud trên thị trường quốc tế, GreenNode vẫn là một dự án đáng chú ý.

8. Hệ thống AI Camera Hà Nội

AI không chỉ tồn tại trên cloud.

Một trong những ví dụ rõ nhất về AI đi vào thế giới vật lý tại Việt Nam là hệ thống camera giao thông thông minh của Hà Nội.

Hàng nghìn camera AI đang được triển khai để phục vụ:

  • Phát hiện vi phạm giao thông
  • Theo dõi luồng phương tiện
  • Phân tích tình trạng giao thông
  • Hỗ trợ quản lý đô thị
  • Tự động hóa một phần quy trình xử lý vi phạm

Mô hình hoạt động cơ bản là:

Camera → Data → AI Inference → Event Detection → Decision

Đây là dạng Physical AI.

Khác với chatbot, AI trực tiếp quan sát thế giới vật lý và tạo dữ liệu phục vụ quyết định vận hành.

Hà Nội còn có kế hoạch tiếp tục mở rộng mạng lưới camera thông minh trong các năm tới.

Vì sao dự án này quan trọng?

Smart City thường được nhắc tới trong nhiều năm.

Nhưng AI Camera là một trong những ví dụ mà AI đã bắt đầu đi từ presentation slide sang vận hành thực tế.

9. VioEdu

Trong AI Education, VioEdu có một lợi thế lớn:

Scale.

VioEdu công bố đã đạt khoảng 20 triệu người dùng trong quá trình phát triển nền tảng.

Hệ thống sử dụng AI và dữ liệu để:

  • Phân tích năng lực học sinh
  • Xác định điểm mạnh và điểm yếu
  • Cá nhân hóa bài tập
  • Đề xuất lộ trình học
  • Adaptive Learning

Hệ thống từng ghi nhận hơn 1 tỷ lượt thực hành mỗi năm.

Các chương trình thi và học tập trên VioEdu cũng thu hút hàng triệu học sinh.

Vì sao VioEdu khác nhiều dự án AI Education khác?

AI Education thường bắt đầu bằng demo.

VioEdu đã có:

Users + Data + Learning Content + Distribution + Feedback Loop

Đây là nền tảng quan trọng để xây personalized education thực sự.

Nếu chỉ xét các sản phẩm AI Education thương mại có lượng người dùng lớn tại Việt Nam, VioEdu nằm trong nhóm dẫn đầu.

10. NVIDIA Vietnam R&D Center

NVIDIA không phải doanh nghiệp Việt Nam.

Nhưng tác động của NVIDIA tới hệ sinh thái AI trong nước khiến Vietnam R&D Center khó có thể bỏ qua.

Cuối năm 2024, NVIDIA công bố thành lập trung tâm R&D tại Việt Nam.

Trung tâm tập trung vào nghiên cứu và phát triển AI software, đồng thời kết nối:

  • Doanh nghiệp
  • Startup
  • Trường đại học
  • Nhà nghiên cứu
  • Chính phủ
  • NVIDIA ecosystem

NVIDIA cho biết hãng đã có quan hệ với hơn 100 startup AI và hàng chục trường đại học tại Việt Nam.

Giá trị lớn nhất của NVIDIA R&D Center

Không phải số người dùng.

Không phải một ứng dụng cụ thể.

Giá trị nằm ở ecosystem leverage.

NVIDIA đang ở vị trí trung tâm của global AI compute stack.

Việc có R&D presence tại Việt Nam có thể giúp doanh nghiệp và kỹ sư trong nước tiếp cận nhanh hơn với công nghệ, ecosystem và nguồn lực phát triển AI toàn cầu.

Những dự án AI khác đáng theo dõi

Top 10 không có nghĩa là phần còn lại không quan trọng.

Một số dự án có khả năng tăng hạng mạnh trong vài năm tới.

VNPT và PTIT AI-Native University

VNPT và Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông đang hợp tác xây mô hình đại học AI-native.

Định hướng bao gồm:

  • Vietnamese LLM cho giáo dục
  • AI Tutor
  • AI trong khảo thí
  • AI trong quản trị
  • AI hỗ trợ nghiên cứu
  • Personalized Learning

Dự án còn khá mới nên chưa đủ dữ liệu deployment để xếp cao.

Nhưng nếu mô hình được triển khai đầy đủ, đây có thể trở thành một case study quan trọng về AI-native education tại Việt Nam.

AI trong y tế

AI cũng đang được mở rộng trong:

  • Chẩn đoán hình ảnh
  • Quản lý bệnh viện
  • Trợ lý y tế
  • Phân tích dữ liệu sức khỏe
  • Hỗ trợ tuyến y tế cơ sở

Quy mô tiềm năng rất lớn nhưng deployment hiện còn phân mảnh giữa nhiều đơn vị.

Robotics và Physical AI

Robot, autonomous systems và AI cho manufacturing có thể trở thành một trong những lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất trong vài năm tới.

Đây cũng là nơi các doanh nghiệp có hệ thống sản xuất lớn như Vingroup, Viettel và các tập đoàn công nghiệp có thể tạo lợi thế đáng kể.

Việt Nam thực sự có lợi thế gì trong cuộc đua AI?

Việt Nam khó thắng bằng cách đơn giản là train một foundation model lớn hơn Mỹ hoặc Trung Quốc.

Chi phí compute, capital và talent required quá lớn.

Nhưng đó không phải con đường duy nhất để chiến thắng.

Lợi thế của Việt Nam có thể hình thành từ:

Vietnamese Data + Local Distribution + Domain Knowledge + Talent + Sovereign Infrastructure

FPT, Viettel, CMC và VNG đang xây infrastructure và platform.

Zalo sở hữu distribution ở quy mô dân số.

Vingroup và hệ thống giáo dục đang mở rộng talent pool.

Các nền tảng như VioEdu đưa AI xuống tầng người dùng từ rất sớm.

Nếu các lớp này kết nối được với nhau, lợi thế AI của Việt Nam có thể không nằm ở việc sở hữu model lớn nhất.

Lợi thế nằm ở khả năng đưa AI vào sâu trong nền kinh tế.

Đừng nhìn AI chỉ qua số tham số

Một trong những sai lầm phổ biến nhất khi đánh giá AI là sử dụng parameter count hoặc số GPU làm thước đo duy nhất.

Một model 120 tỷ tham số nhưng không có người dùng chưa chắc tạo ra nhiều giá trị.

Một data center trị giá hàng trăm triệu USD nhưng chưa có workload vẫn chỉ là capacity.

Một chương trình đào tạo 20.000 người mới chỉ là target nếu chưa tạo được outcome.

Ba câu hỏi quan trọng hơn là:

  1. Bao nhiêu compute thực sự đang chạy?
  2. Bao nhiêu người và doanh nghiệp thực sự sử dụng AI?
  3. AI đang tạo ra bao nhiêu giá trị kinh tế có thể đo lường?

Đó mới là những chỉ số giúp xác định ai đang thực sự dẫn đầu.

AI Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới

Giai đoạn đầu của AI chủ yếu xoay quanh model và demo.

Giai đoạn tiếp theo sẽ được quyết định bởi execution.

Ai sở hữu compute?

Ai sở hữu distribution?

Ai tạo được talent?

Ai có dữ liệu?

Và quan trọng nhất:

Ai biến được AI thành sản phẩm, năng suất và giá trị kinh tế?

Đó mới là cuộc đua thực sự.

Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên AI.

Câu hỏi thường gặp

Dự án AI lớn nhất Việt Nam hiện nay là gì?

Nếu xét tổng hợp hạ tầng tính toán, AI platform, commercial adoption và khả năng triển khai doanh nghiệp, FPT AI Factory hiện thuộc nhóm dẫn đầu.

Nếu xét lượng người dùng trực tiếp, Zalo AI có lợi thế rất lớn nhờ hệ sinh thái hàng chục triệu người dùng.

Việt Nam đã có Large Language Model riêng chưa?

Có.

Nhiều doanh nghiệp và tổ chức Việt Nam đã phát triển hoặc fine-tune các Large Language Model cho tiếng Việt.

Một ví dụ đáng chú ý là VT-Super-120B-A12B của Viettel AI với quy mô 120 tỷ tham số.

Dự án giáo dục AI nào lớn nhất Việt Nam?

Nếu xét phạm vi tác động, chương trình quốc gia phát triển nhân lực AI và đưa AI vào giáo dục phổ thông có quy mô lớn nhất.

Ở khu vực doanh nghiệp, chương trình 20.000 Nhân tài AI Thực chiến của Vingroup nổi bật về đào tạo nhân lực, trong khi VioEdu nổi bật về lượng người dùng.

Chương trình AI Thực chiến của Vingroup có gì đặc biệt?

Điểm đáng chú ý là chương trình kết nối trực tiếp đào tạo với bài toán doanh nghiệp và tuyển dụng.

Mô hình không dừng ở học lý thuyết mà đi theo chuỗi tuyển chọn, đào tạo, dự án thực tế, đánh giá và tuyển dụng.

Việt Nam có lợi thế gì trong AI?

Các lợi thế đáng chú ý gồm:

  • Dữ liệu và ngôn ngữ tiếng Việt
  • Hiểu biết thị trường nội địa
  • Distribution của các nền tảng lớn
  • Lực lượng kỹ sư công nghệ
  • AI infrastructure đang được đầu tư nhanh
  • Khả năng triển khai AI vào doanh nghiệp và khu vực công

Kết luận

AI Việt Nam năm 2026 không còn chỉ là cuộc đua chatbot.

Cuộc chơi đã mở rộng sang compute, cloud, foundation model, distribution, education, talent và Physical AI.

FPT đang xây AI infrastructure và enterprise ecosystem.

Viettel đẩy mạnh Sovereign AI.

CMC đầu tư vào hyperscale infrastructure.

Zalo sở hữu distribution rất lớn.

Vingroup xây talent pipeline.

VioEdu đưa AI vào giáo dục ở quy mô hàng triệu người.

Các chương trình quốc gia đang đưa AI literacy tới một nhóm dân số lớn hơn nhiều.

Thứ hạng có thể thay đổi rất nhanh.

Nhưng một điều ngày càng rõ:

Lợi thế AI sẽ không thuộc về bên nói nhiều nhất về AI.

Nó sẽ thuộc về bên có khả năng biến compute, data, users và talent thành kết quả thực tế.


Nguồn tham khảo

  • Chính phủ Việt Nam và Bộ Giáo dục và Đào tạo
  • FPT và FPT AI Factory
  • Viettel AI
  • CMC Corporation
  • VNG và GreenNode
  • Vingroup và VinUniversity
  • VioEdu
  • NVIDIA
  • Các cơ quan quản lý và đơn vị triển khai AI tại Hà Nội

Cập nhật tháng 10/2026. Thứ hạng trong bài là đánh giá biên tập của trituenhantao.io dựa trên thông tin công khai và không phải bảng xếp hạng chính thức.